DEMOKRAT PARTİ TÜZÜĞÜ

     
 

İKİNCİ KISIM
PARTİ ÜYELİĞİ

 
 


ÜYE OLMA ŞARTLARI

MADDE 4- Üye, partinin temelidir. Üyenin hak ve görevleri vazgeçilmez ve bu tüzük sınırları içerisinde dokunulmazdır. Partiye, insan hak ve özgürlüklerine, demokrasi ülküsüne, laik, sosyal ve demokratik Türkiye Cumhuriyetinin birliğine ve bütünlüğüne inançla bağlı, milli ve manevi değerlerimizi benimseyen, partinin program ilkelerini paylaşan tüzük hükümlerine uymayı kabul eden, yasal sakıncası bulunmayan, 18 yaşını bitirmiş ve giriş beyannamesini imzalamış her Türk vatandaşı üye olabilir. Parti üyeliği, tüzüğün 14.maddesindeki istisnalar saklı kalmak üzere, ancak özgür idareye dayanan geçerli istifa veya ölüm ile veya bu tüzükte yazılı nedenlerle, disiplin kurullarının bütün itiraz ve incelemelerinden geçen kesin kararıyla son bulur.

Milletvekili ve mahalli idareler seçimlerinde, parti üyesi olmaksızın, parti listesinde yer alanlar, seçimleri kazandıkları takdirde, kendiliğinden parti üyesi olurlar.


PARTİYE ÜYE OLAMAYACAKLAR

MADDE 5- Partiye,

  1. Türk vatandaşı olmayanlar,

  2. Başka bir partinin üyesi bulunanlar,

  3. Kısıtlı olanlar,

  4. Kamu hizmetinden yasaklılar,

  5. Zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biri ile mahkûm olanlar,

  6. Her hangi bir suçtan dolayı, ağır hapis veya taksirli suçlar dışında üç yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar,

  7. Türk Ceza Kanununun, 2.kitabının 1. babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etmekten mahkûm olanlar,

  8. Türk Ceza Kanununun, 12. Maddesinin ikinci fıkrasında yazılı, sınıf ırk din mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığı açıkça tahrik etme suçundan mahkûm olanlar,

  9. Türk Ceza Kanununun, 536. Maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yazılı fiillerle, aynı kanunun 537.maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında yazılı fiilleri, siyasi ve ideolojik amaçlarla işlemekten mahkûm olanlar,

üye olamazlar.


PARTİYE ÜYE OLAMAYACAK KAMU GÖREVLİLERİ

MADDE 6- Partiye,

  1. Hâkimler ve savcılar,

—Yüksek yargı organları mensupları,

—Yüksek öğretim kurulu üyeleri,

—Kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsünde ki görevlileri ile,

—Yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri,

  1. Özel kanunla veya özel kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulmuş bankaların ve teşekküllerin yönetim ve denetim işlerinde çalışanlar ile aylık ve yevmiyeli memurları,

  2. Kamu yararına çalışan derneklerden, özel gelir kaynakları ve özel imkânları kanunla sağlanmış olanların, merkez kurullarında görevli bulunanlar,

  3. Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları, üye kaydedilemezler.

4278 sayılı yasa gereği;

  1. Yüksek öğretim kurumlarının öğretim elemanları partiye üye olabilirler, yüksek öğretim kurumlarındaki görevlerini aksatmamak ve bir ay içinde kurumlarına bildirmek kaydıyla merkez organlarıyla, araştırma ve danışma birimlerinde görev alabilirler.

  2. Yüksek öğretim kurumları öğrencileri partiye üye olabilirler.

Ancak partiye üye olan öğretim elemanları ve öğrenciler yüksek öğretim kurumları içinde parti faaliyetinde bulunamaz ve parti propagandası yapamazlar.


PARTİYE KAYIT VE KABUL

MADDE 7- Partiye üye olmak isteyen bir kimse, iki partilinin tezkiyesini taşıyan bir giriş beyannamesi doldurarak, sürekli oturduğu ilçe başkanlığına alındı belgesi karşılığında verir. İlçe yönetim kurulu, giriş beyannamesindeki bilgileri tam ve yeterli görmediği takdirde, başvuru sahibinin durumunu oturduğu yerdeki partililerden ve resmi mercilerden ayrıca sorabilir. İlçe yönetim kurulu, inceleme ve soruşturmasını en geç 15 gün içinde tamamlayarak başvuru sahibinin üye kaydedilmesine veya edilmemesine karar verir. Bu karar, ilgilinin ismiyle birlikte karar defterine geçirilir.

Karar, başvuru sahibinin üyeliğe kabulü şeklinde ise tarih ve sırasına göre üye kayıt defterine kayıt yapılır.

15 gün içinde karara bağlanmamış olan üyelik başvuruları kabul edilmiş sayılır ve işlemleri tamamlanır.

Karar, isteklinin partiye alınmaması yolunda ise bu husus, 15 gün içinde kendisine yazılı olarak bildirilir. İlçe yönetim kurulu, üyeliğe kabul etmemeye dair kararlarında gerekçe göstermek zorunda değildir. İstemi reddedilen kişi, ilçe yönetim kurulu kararının kendisine yazılı olarak tebliğinden itibaren, 15 gün içinde il yönetim kuruluna başvurabilir. İl yönetim kurulunun, 15 gün içinde vereceği karar kesindir.

“Genel İdare Kurulu re’sen veya müracaat üzerine süreye bakılmaksızın üye kayıtları konusunda nihai kararı vermeye yetkilidir.”

Kadın ve Gençlik Kollarına üye kaydı için yukarıdaki hükümler uygulanır.

Ancak, üye olmak isteyen ve başvurusu İlçe Yönetim Kurulu tarafından reddedilen başvuru sahibi bu karara İl Yönetim Kurulu reddinde itiraz edebilir. İl Yönetim Kurulu 15 gün içinde itirazı karara bağlar. Aksi taktirde İlçe Yönetim Kurulu kararı başvuru sahibinin lehine bozulmuş sayılır. Olumsuz olan İl Yönetim Kurulu kararına karşı da son merci olarak talep sahibi ilgili Genel Başkan Yardımcılığına 10 gün içinde itiraz edebilir. İlgili Genel Başkan Yardımcısı uygun gördüğü takdirde itirazı Genel İdare Kuruluna getirir. Genel İdari Kurulu kararı kesindir.

Genel İdare Kurulu süreye tabi olmaksızın tüm üyeler ve üyelik başvuruları hakkında nihai olarak karar vermeye yetkilidir.

Gençlik Kolları’na nitelikleri Tüzüğün 4-5 ve 6.Maddelerindeki esaslara uygun olan ve yaşları 18-28 arasında bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları üye olabilirler. Bu yaş sınırları arasındaki bayanlar, arzularına göre Kadın veya Gençlik Kollarından birini tercih etmek sureti ile üye kaydı yaptırabilirler. Üyelikle ilgili işlemler yukarıda belirtilen esaslara göre yürütülür.

Bir kimse, bütün yurtta yalnız bir ilçede partiye üye kayıt olabilir. Kayıt yeri, o kişinin devamlı oturduğu mahalle veya köyün bağlı olduğu ilçedir. Üye ile ilgili işlemler, kayıtlı olduğu mahalle ve köy dikkate alınarak yapılır. Üye, oturduğu yeri değiştirmedikçe başka bir ilçeye veya başka bir mahalle veya köye kaydının naklini isteyemez ve parti yönetim kurullarınca da nakledilemez.

Parti üyelerine, ilçe başkanlıklarınca, genel merkezin hazırladığı, parti kimlik belgesi verilir. Bu belge, üyeliğin ispatı için yeterli olup, yer değiştiren üyeler, kayıtlarını aktardıkları ilçe başkanlığından yeni kimlik belgesi almak zorundadırlar.


GENEL MERKEZİN KAYIT YETKİSİ

MADDE 8- Demokrat Partiye girmek isteyen TBMM üyelerinin partiye kabulleri, ancak Genel İdare Kurulu kararı ile olabilir. Bunlara ait üyeliğe kabul kararı ile giriş beyannamelerinin bir sureti, arzu ettikleri ilçeye gönderilerek kayıtları yaptırılır. Genel İdare Kurulu, partiye alınmalarında fayda gördüğü kimselerin alınmalarına karar verdiğinde, bunların, giriş beyannameleri haklarındaki kararın bir sureti ile birlikte, istedikleri ilçeye gönderilerek kayıtları yaptırılır.

Genel İdare Kurulu kararı ile partiye alınan kimselerin üyeliği hakkında, ilgili il ve ilçe yönetim kurulları varsa itirazlarını, fikir ve görüşlerini belgelerini de ekleyerek Genel İdare Kuruluna bildirebilirler. Bu kurulun kararı kesindir.

PARTİDEN AYRILMIŞ OLANLARIN TEKRAR ÜYELİĞE ALINMALARI

MADDE 9- Partiden istifa etmiş olanların partiye tekrar alınabilmeleri, ilçe yönetim kuruluna başvuru ve bu kurulun olumlu kararıyla olur. İlçe yönetim kurulu başvuruyu reddederse, ilgili, il yönetim kuruluna başvurabilir. İl yönetim kurulunun kararı kesindir.

“Genel İdari Kurulu re’sen veya müracaat üzerine süreye bakılmaksızın İlçe ve İl Yönetim Kurulu Kararını yeniden inceleyip karara bağlayabilir”

Partiden ayrılmış olan Merkez Karar Kurulu, Genel İdare Kurulu ve Yüksek Haysiyet Divanı eski üyeleri, eski ve mevcut milletvekilleri ile büyük şehir ve il merkezi belediye başkanlarının, il ve ilçe eski başkanlarının partiye yeniden alınmaları, Genel İdare Kurulu kararıyla olur. Bu karar kesindir.


ÜYE KAYIT DEFTERİ

MADDE 10- İlçe yönetim kurulu, Genel Merkezce hazırlanıp gönderilen ve İlçe Seçim Kurulu Başkanlığına onaylatılmış “Üye Kayıt Defteri” tutar.

Her köy ve mahalle için bir defter tutulur. Parti üyeliğine kabul edilenler, mensup oldukları köy veya mahalleye göre sıra numarası verilerek bu deftere kaydedilirler.

Üye kayıt defterinin ihtiva edeceği bilgiler ile kayıtlarla ilgili diğer hususlar, üye giriş beyannamelerinin düzenlenmesi, doldurulması ve saklanması, bu defterlere dayanarak genel merkeze gönderilmek üzere hazırlanacak özet bilgilerin nasıl düzenleneceği gibi hususlar yönetmelikle gösterilir.

Kadın ve Gençlik Kolları ile diğer yan kuruluşlar, temel Teşkilat İlçe Başkanlarınca tasdikli üye kayıt defterleri tutarlar. Bu defterlere, yetkili kuruluşların kararı ile üyelikleri kesinleşenlerin kaydı yapılır. Bu deftere kaydedilen üyelerin ilçe defterindeki üye kayıt numaraları da, defterin ayrı bir sütununa karşılıklı kontrol imkânı yaratmak için kaydedilir.

Kadın ve Gençlik Kolları’nın kuruluş veya münfesih hale gelme aşamasında;

  1. Beldelerin Yönetim Kurulu, bir üst yan kuruluşla istişare edilerek Temel Teşkilat Belde Yönetim Kurulu; tarafından kurulur. İlçe Yönetim Kurulu’nun onayı ile kesinleşir.

  2. İlçelerin Yönetim Kurulu, bir üst yan kuruluşla istişare edilerek Temel Teşkilat İlçe Yönetim Kurulu; tarafından kurulur. İl Yönetim Kurulu’nun onayı ile kesinleşir.

  3. İllerin Yönetim Kurulu, yan kuruluşun Genel İdare Kurulu ile istişare edilerek temel teşkilat il yönetim kurulu tarafından kurulur ve ilgili Genel Başkan Yardımcısının onayı ile kesinleşir.

  4. Bütün bu işlemlerle ilgili olarak, anlaşmazlık hallerinde Genel İdare Kurulu yetkili ve son karar merciidir.

Partiye kabul edilen üyelerin tümünün kayıtları, genel başkanlıkta toplanır ve bilgi işleme aktarılır.

Bu kayıtlar, Siyası Partiler Kanununda gösterilen süreler içerisinde Cumhuriyet Başsavcılığına iletilir.

Üyelik konusundaki parti içi uyuşmazlıklarda genel merkez kayıtları geçerlidir.


ÜYELİĞİN PARTİLİYE SAĞLADIĞI HAKLAR

MADDE 11- Parti üyeleri,

  1. Parti içi toplantılara katılmak, düşünce ve dileklerini bildirmek,

  2. Kongre delegeliklerine ve parti organlarına aday olmak, seçildikleri takdirde görev alarak çalışmak,

  3. Seçimlerde, aday yoklamalarına gidebilmek ve seçildikleri takdirde partinin aday listelerinde yer almak,

  4. Her türlü seçmek ve seçilmek,

  5. Parti program ve tüzüğünün uygulanması ile ilgili görüş ve düşüncelerini, kademeleri izleyerek, parti teşkilat ve görevlilerine yazılı veya sözlü olarak duyurmak,

Haklarına sahiptirler.


ÜYELERE DÜŞEN GÖREVLER

MADDE 12- Parti üyeleri,

  1. Parti içinde karşılıklı sevgi, saygı, feragat ve ahlak kurallarına dayanan bir fikir ve ideal beraberliğini oluşturmanın ve sürdürmenin gereğine inanırlar.

  2. Parti birliğini korurlar. Parti içi çalışmalarda sevgi, güven ve ahengi bozacak söz, yayın ve davranışlardan kaçınırlar. Partinin tüzük, program, yönetmelik ve yetkili kurul karar ve bildirilerine uymayı partili olmanın doğal bir gereği sayarlar.

  3. Parti ilkelerini anlatmaya, uygulamaya ve geliştirmeye çalışırlar.

  4. Bağlı oldukları kademelere, partinin gelişmesi ve parti meseleleri ile ilgili görüş ve düşüncelerini tam bir açıklık ve gönül rahatlığı ile bildirirler.

  5. Parti içi çalışmalarda ve parti faaliyetlerinde hür tartışmaların, açıklık ve uyumun fayda ve gereğine inanırlar.

  6. Partinin katıldığı her türlü seçimlerde partinin ve partili adayların kazanması için çalışmayı ve oy vermeyi görev sayarlar.

PARTİ ÜYELERİNİN DİĞER VATANDAŞLARLA İLİŞKİLERİ

MADDE 13- Parti Üyeleri,

  1. Hukuka, insan haklarına, Anayasa ve yasalara saygıyı her şeyin üstünde tutarlar. Başkalarının hak ve özgürlüklerine el ve dil uzatmazlar.

  2. Beşeri ilişkilerde ahlak kurallarına dikkat ederler.

  3. Vatandaşlar arasında kin, düşmanlık, nefret ve partizanlık gibi davranışlarda bulunmayı reddederler.

  4. Bölücü, yıkıcı, ayırıcı ve demokratik inanç ve düzene aykırı her türlü anlayış, tutum ve davranışın karşısında olmayı milli bir görev sayarlar.

  5. Milletin mutluluk ve yüksek menfaatlerini her şeyin üstünde tutarak, parti nüfuzunu ve partideki görevlerini bu ilkeler dışında kullanmaktan dikkatle kaçınırlar.


PARTİDEN AYRILMA VE KAYIT SİLME

MADDE 14- İlçe yönetim kurulu, üyelikten ayrılmayı gerektiren yasal zorunluluk halleri saklı kalmak üzere:

  1. Partiden ayrıldığını, kayıtlı bulunduğu ilçe başkanlığına şahsen veya taahhütlü mektupla bildiren,

  2. Başka bir partiye kaydolduğu anlaşılan,

üyenin kaydını alacağı kararla siler.

Başka bir partiye girmesi nedeniyle kaydının silinmesine karar verilen üyeye, bu karar 15 gün içinde tebliğ edilir. İlgilinin, tebliğinden itibaren 15 gün içinde, il yönetim kuruluna itiraz hakkı vardır. İl yönetim kurulu, 15 gün içinde kararını verir ve ilgiliye tebliğ eder. Bu karar kesindir.

Başka bir partiye girdiği anlaşılan üyenin kaydı, ilçe yönetim kurulu tarafından silinmezse, il yönetim kurulu, ilçe yönetim kurulunu göreve çağırır. İlçe yönetim kurulu, bu uyarıya rağmen kayıt silme işlemini yapmadığı takdirde, İl yönetim kurulu, bu durumdaki üyenin kaydını silmeye yetkilidir. İl yönetim kurulunun bu kararına karşı, Genel İdare Kuruluna yukarıdaki esas ve süreler içinde itiraz edilebilir.

  1. Partiye üye kaydedilen bir kimsenin, kayıttan sonra, üye olmaya engel bir durumunun bulunduğu öğrenilirse, ilçe yönetim kurulu bu bilgiyi edinmesinden itibaren 15 gün içinde gerekli araştırmayı yapar ve ilgiliyi dinleyerek dosyayı kendi görüşü ile birlikte il yönetim kuruluna gönderir. İl yönetim kurulunun, 15 gün içinde vereceği karar kesindir.

  2. Kaydı silinen üyenin istifa mektubu veya işleme esas olan belgeleriyle, kendisinden geriye alınacak parti kimlik belgesi özel bir dosyada saklanır. Üye kayıt defteriyle, giriş beyannamesine gerekli not yazılır.

  3. Yetkili resmi mercilerin Siyası Partiler Kanununa göre verecekleri karar ve emir üzerine kaydı silinenler, partinin hiçbir organına itirazda bulunamazlar.

Genel İdare Kurulu, gerek gördüğü haller ve yerlerde üye kayıtlarının iptaline ve yeniden yazımına karar verebilirler.

  

 
 

|MADDE FİHRİSTİ|
|Beyanname|
|Genel Esaslar| |Parti Üyeliği| |Yayın Organları ve Partili Yazarlar|
|Parti Teşkilatı - 1. Bölüm| |Parti Teşkilatı - 2. Bölüm| |Parti Teşkilatı - 3. Bölüm|
|Parti Teşkilatı - 4. Bölüm(1)| |Parti Teşkilatı - 4. Bölüm(2)|
|Disiplin İşleri| |Gruplar|
|Danışma ve Araştırma Kurulları Komisyonlar| |Teftiş ve Denetim| |Mali İşler| |Seçim ve Adaylık İşlemleri| |Hükümet Kurma ve Bakanların Tespiti| |Son Hükümler|
|Kurucular Listesi|